Spring naar content
Volledige beschrijving geselecteerd orgel
Foto: Piet Bron. Datering: 6 August 2015.

Foto: Piet Bron

Kampen, Nederland (Overijssel) - Evangelisch Lutherse Kerk
Gemeente: Kampen
Adres: Burgwal 85, 8261 ES, Kampen
Website: http://www.lutherinkampen.nl/

Beschrijving nr.: 1000989.

Gebouwd door: Carl Friedrich August Naber (1843)

JaarOrgelbouwerOpusActiviteit
1843 Carl Friedrich August Naber  nieuwbouw
1912 Jan Proper  uitbreiding
1941 Hendrick Wicher Flentrop  wijzigen dispositie
1986 Maarten Oranje  restauratie
1999 Maarten Oranje  diverse werkzaamheden
2005 Maarten Oranje  uitbreiding

  • De oude Lutherse Kerk uit 1648 werd op 28 november 1841 door brand verwoest. Op 13 augustus 1843 werden de nieuwe kerk en het nieuwe orgel met één klavier en aangehangen pedaal in gebruik genomen. Het is gebouwd door Naber. In 1910-1911 bouwde Jan Proper er een bovenwerk bij. Tevens plaatste hij een Cello 8' op het hoofdwerk. Het orgel werd in april 1912 weer in gebruik genomen.
  • In 1941 is het orgel gerestaureerd door H.W. Flentrop, waarbij het pedaal middels een transmissie een Subbas 16' kreeg. Flentrop plaatste een Trompet 8' van Knipscheer op het hoofdwerk. Ook verving hij de Cello van Proper door een Mixtuur. Op een kantsleep werd aan het Bovenwerk een Sesquialter toegevoegd. Op zondag 21 september 1941 kon het orgel weer in gebruik worden genomen.
  • Mede als gevolg van de heteluchtverwarming raakte het orgel rond 1980 in onbespeelbare toestand. Maarten Oranje restaureerde het vervolgens in 1986. Hij verving de Sesquialter van Flentrop door een oude Cornet III sterk van Proper. De Vox Céleste verving hij door een Woudfluit 2', gemaakt van het vierde koor van deze Cornet. De Fluit Dolce werd uitgebreid met een eigen groot octaaf, en tenslotte is de Mixtuur veranderd van samenstelling, meer in de stijl van Naber. Het pedaal is later ook gewijzigd door Maarten Oranje. Hij plaatste een Gedekt 8', die grotendeels gecombineerd is met de Subbas en er werd een koppeling Pedal - Bovenwerk aangelegd. Henk van der Luyt maakte nieuwe registerplaatjes.
  • Na 1986 zijn diverse kleinere en grotere reparaties en revisies uitgevoerd door gemeenteleden onder begeleiding van Maarten Oranje. In 1998 is de windmotor vervangen, in 1999 zijn de tongen van de Trompet vernieuwd. De winddruk is toen verlaagd van 73 naar 68 mm. In 2003 plaatste Maarten Oranje een tremulant. In 2005 is een pedaalkoppel naar het bovenwerk aangelegd, en werd de bestaande pedaalkoppel vernieuwd. Het pedaalklavier is vernieuwd, en op het pedaal is een Gedekt 8' geplaatst, die als unit uit de Subbas is afgeleid.

Technische gegevens
Aantal registers per werk
- Hoofdwerk9
- Bovenwerk5
- Pedaal2 (0)
Totaal aantal stemmen16 (14)
ToetstractuurMechanisch
RegistertractuurMechanisch
Windlade(n)Sleepladen
Toonhoogtea' = 444 Hz
TemperatuurEqual temperament
Winddruk68 mm

Dispositie
Hoofdwerk (C-f'''): Bourdon 16', Prestant 8', Holpijp 8', Quintadena 8', Octaaf 4', Gemshoorn 4', Octaaf 2', Mixtuur III-V sterk (1 1/3'), Trompet 8' (B/D) - Knipscheer.
Bovenwerk (C-f'''): Fluit Dolce 8' - 1911/1986, Viola de Gamba 8' - 1911, Roerfluit 4' - 1911, Woudfluit 2' - 1986, Cornet III sterk (2 2/3') (discant) - 1986, Tremulant.
Pedaal (C-e'): Subbas 16' - transmissie, Gedekt 8' - 2005; gecombineerd met Subbas.
Koppelingen: Klavierkoppel, Pedaal - Manuaal I, Pedaal - Manuaal II - 2005.
Speelhulpen: Tremulant - 2003.

VulstemSamenstelling
Mixtuur III-V sterk C: 1 1/3' - 1'. G: 2' - 1 1/3' - 1'. f°: 2 2/3' - 2' - 1 1/3' - 1'. c': 4' - 2 2/3' - 2' - 1 1/3'. c'': 5 1/3' - 4' - 2 2/3' - 2'. c''': 5 1/3' - 4' - 4' - 2 2/3' - 2'.
Cornet III sterk discant c': 2 2/3' - 2' - 1 3/5'.
Overige dispositiegegevens
Verschillende disposities
  • Bij oplevering was de dispositie:
    Manuaal: Bourdon 16', Prestant 8', Holpijp 8', Quintadena 8', Octaaf 4', Gemshoorn 4', Octaaf 2'.
    Aangehangen pedaal.

  • Van 1941 tot 1986 luidde de dispositie:
    Hoofdwerk: Bourdon 16', Prestant 8', Holpijp 8', Quintadena 8', Octaaf 4', Gemshoorn 4', Octaaf 2', Mixtuur III-V sterk, Trompet 8' (Knipscheer).
    Bovenwerk (1911): Flûte Dolce 8', Viola di Gamba 8', Vox Célèste 8', Roerfluit 4', Sesquialter II-III sterk (1941), Tremulant.
    Pedaal: Subbas 16' (transmissie).
    Koppelingen: Hoofdwerk - Bovenwerk, Pedaal - Hoofdwerk.

Literatuur
  • Orgel : Orgelbouw H.W. Flentrop te Zaandam. - In: De Harp, jrg. 36 nr. 8, augustus 1941.
  • Orgel : Kampen (Evang. Luthersche Kerk). - In: De Harp, jrg. 36 nr. 9, september 1941.
  • Orgels in Overijssel / Maarten Seybel. - Sneek: Boeijenga, 1965.
  • Kamper orgels : deel 1 / W.D. van der Kleij, W.H. Zwart. - Kampen: Van den Berg, [1975] (stencil)
  • Orgels rond het IJsselmeer / Maarten Seybel, Aart Veldman. - Houten: Den Hertog B.V., 1984.
  • Het orgel van de Evangelisch Lutherse Gemeente te Kampen. - Stencil, 1986.
  • Orgels en organisten in Kampen / W.D. van der Kleij, W.H. Zwart. - Kampen: IJsselakademie, 1995.
  • Het orgel van de Evangelisch Lutherse Gemeente te Kampen / Herman Kamp. - Stencil, januari 1998.
  • Het historische orgel in Nederland 1840 - 1849 / Peter van Dijk (eindred.). - Amsterdam : Stichting NIvO, 2002. - (Encyclopedie Het Historische Orgel in Nederland ; 6).
  • Jan Proper (1853-1922) : Orgelbouwer op het grensvlak van ambachtelijk en industrieel / R. Walsma. - Leeuwarden : R. Walsma, 2005.
  • Het orgel van de Evangelisch Lutherse Gemeente te Kampen / [Herman Kamp]. - Stencil, augustus 2005.
  • Bekende en onbekende orgels langs de IJssel (Provincie Overijssel) / Maarten Seijbel. - Elburg : Stichting Nat. Historisch Orgelmuseum, 2009.
Opnamen
  • Orgels en organisten in Kampen / Ton van den Berg, Jan Zwanepol, Henk G. van Putten, W. Theo van Dijk, Willem Hendrik Zwart. - JQZ Muziekprodukties QCD 3125-2 (CD). - 1995,
  • Kampen Orgelstad (4) / Andries en Jan van Rossum. - Jubal ZV 8017 (LP). - 1980. - Opgenomen in de Buitenkerk en de Lutherse Kerk te Kampen

Foto: Piet Bron. Datering: 6 August 2015.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 6 August 2015.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 6 August 2015.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 6 August 2015.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 6 August 2015.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 6 August 2015.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 6 August 2015.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 6 August 2015.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 6 August 2015.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 22 July 2013.
Foto: Piet Bron