Spring naar content
Volledige beschrijving geselecteerd orgel

Foto: Piet Bron. Datering: 10 september 2016.

Foto: Piet Bron

Strijen, Nederland (Zuid-Holland) - Grote of Sint-Lambertuskerk
Gemeente: Hoeksche Waard
Streek:Hoekse Waard
Adres: Kerkstraat 48, 3291 AM, Strijen
Website: http://www.hervormdstrijen.nl/
Soort kerk/gebouw: Nederlands Hervormd

Beschrijving nr.: 1001219. Invoerdatum: 03/01/2000. Laatste mutaties: 31/12/2018. Gegevens dateren van 2018.

Gebouwd door: Van den Heuvel Orgelbouw (1975)
Het orgel bevat ouder materiaal: orgelkas en enig pijpwerk uit 1840 van Petrus van Oeckelen

JaarOrgelbouwerOpusActiviteit
1975 Van den Heuvel Orgelbouw  nieuwbouw
1994 Van den Heuvel Orgelbouw  restauratie

  • In 1837 bracht Cornelis van Oeckelen een offerte uit voor de bouw van een nieuw orgel in de kerk te Strijen. De opdracht kreeg hij echter op 29 december 1837, vier maanden nadat hij was overleden. Uiteindelijk kwam de opdracht terecht bij Petrus van Oeckelen. Op 2 februari 1840 werd het instrument in gebruik genomen met een concert door Berthold Tours, organist te Rotterdam. De kerk werd in 1847 verbouwd en aanzienlijk vergroot. Het orgel bleef echter ongewijzigd. Pas in 1909 werd besloten een vrij pedaal te laten maken. Het werk werd uitgevoerd door Gabry & Zn. Zij plaatsten de Bourdon 16' op een aparte lade en maakten een tremulant. Hendrik de Vries keurde het werk af, vooral omdat de tongwerken hem niet bevielen. Gabry liet deze daarop reviseren in Parijs. Omdat bij een nieuwe keuring door Steenkuyl weer de tongwerken werden afgekeurd, besloot Gabry ze te vervangen. Hij plaatste op eigen kosten een nieuwe Fagot 16' en een Dulciaan 8'. In 1927 kreeg Standaart het orgel in handen. Deze reviseerde het orgel, maar verving ook veel pijpwerk door zinken of zeer dunwandige tinnen pijpen. De kas werd ook geschilderd in een wijnrode kleur. In 1934 plaatste Sommers uit Gorinchem een nieuwe Trompet 8'.
  • De firma G. van Leeuwen herstelde in de jaren 1945/1946 de in de oorlog opgelopen schade. In 1947 voerden zij een restauratie uit. Bij deze restauratie werd het vurig verlangde zelfstandig pedaal gemaakt. Dit electro-pneumatische pedaal was feitelijk een unit-pedaal, afgeleid uit de Prestant 16' en de Bourdon 16' van het hoofdwerk. De winddruk werd opgevoerd van 78 mm naar 90 mm waterkolom, om het orgel meer kracht te geven. Op 6 maart 1948 werd het weer in gebruik genomen. In 1970 verkeerde het orgel technisch in slechte staat. Ook de klank liet te wensen over, en het orgel diende nodig te worden gerestaureerd. Adviseur Willem Hülsmann adviseerde sloop en nieuwbouw. Monumentenzorg had geen geld voor het instrument. Uiteindelijk werd in 1973 in overleg met orgelbouwer Van den Heuvel besloten een nieuw instrument in de oude kas te bouwen, dat qua stijl aan zou sluiten bij het werk van Van Oeckelen. De dispositie werd echter niet gekopieerd. Het nieuwe orgel werd op 21 juni 1975 opgeleverd, en in gebruik genomen met een concert door Michelle LeClerc.
  • In 1984 werd het orgel schoongemaakt. Hierbij werd de Trompet uit 1936 vervangen, en de Quintadeen 8' werd ook nieuw gemaakt. De Cymbel uit 1947 werd vervangen door een nieuwe Flageolet 1', gemaakt naar mensuren van de oorspronkelijke Flageolet. De Fluit 4' (nog van Van Oeckelen) was te broos geworden om nog te kunnen worden gestemd, en werd eveneens vervangen door een nieuwe. In 1986 schoof de orgelbouwer de Subbas 16' drie halve tonen op. De balgen waren nog deels van Van Oeckelen. Eén van de twee begaf het in 1991. De balgen werden nu beiden in de werkplaats van Van den Heuvel gereviseerd. Ook werd een pneumatische tremulant op het hoofdgewerk geplaatst.
  • De Grote Kerk van Strijen werd tussen september 1993 en oktober 1994 gerestaureerd. Het interieur werd hierbij gewijzigd, en de wanden werden bepleisterd. Gordijnen verdwenen en er kwam een betonvloer. De akoestiek van het gebouw verbeterde hierdoor aanzienlijk. Van den Heuvel paste het orgel aan, en intoneerde het werk geheel opnieuw. De Scherp IV van het hoofdwerk werd vervangen door een Fagot 16' en de Ruispijp III van het pedaal door een Trombone 8'. De samenstelling van de Mixtuur werd gewijzigd, en de Cornet is verplaatst.

Technische gegevens
Hoofdwerk12
Bovenwerk12
Pedaal9
Totaal aantal stemmen33
ManuaalomvangC-f'''
PedaalomvangC-f'
ToetstractuurMechanisch
RegistertractuurMechanisch
Windlade(n)Sleeplade
Toonhoogtea' = 440 Hz
TemperatuurEvenredig zwevend
Winddruk80 mm

Dispositie
Hoofdwerk: Prestant 16', Octaaf 8', Roerfluit 8' - deels 1839, Octaaf 4', Fluit 4' - 1984, Quint 3', Octaaf 2', Sesquialter II sterk (vanaf f°), Cornet IV sterk (discant), Mixtuur IV-VI sterk (2'), Fagot 16' - 1994, Trompet 8' - 1984, Tremulant - 1991.
Bovenwerk: Prestant 8', Holpijp 8', Viola di Gamba 8', Quintadeen 8', Octaaf 4', Roerfluit 4', Nasard 3', Woudfluit 2' - deels 1839, Flageolet 1' - 1984, Tertiaan II sterk, Hobo 8', Vox Humana 8', Tremulant.
Pedaal: Prestant 16', Subbas 16' - 1839, Octaaf 8', Gedekt 8' - 1839, Octaaf 4', Bazuin 16', Trombone 8' - 1994, Schalmey 4', Cinck 2'.
Koppelingen: Pedaal - Hoofdwerk, Pedaal - Bovenwerk, Hoofdwerk - Bovenwerk.

Overige dispositiegegevens
Van 't Kruijs (1885) Het Orgel in de Hervormde Kerk te Strijen heeft 21 sprekende stemmen, twee klavieren, aangehangen pedaal en is in 1839 door Van Oekelen, uit Groningen, geleverd.
Organist de Heer Van der Sijde.
Hoofdmanuaal: Prestant 16', Bourdon 16', Octaaf 8', Holpijp 8', Octaaf 4', Fluit 4', Quintadeen 4', Octaaf 2', Mixtuur 5 st., Fagot 16', Trompet 8'.
Bovenmanuaal: Prestant 8', Viola di Gamba 8', Holfluit 8', Fluit Travers 8', Gedakt 8', Fluit 4', Fluit 2', Flageolet 1', Vox Humana 8', Hobo 8'.
Aangehangen Pedaal.
Stomme Registers: Koppelingen, Afsluitingen.
Verschillende disposities
  • De dispositie van het Van Oeckelen-orgel luidde oorspronkelijk:
    Hoofdwerk: Prestant 16', Bourdon 16', Octaaf 8', Holpijp 8', Octaaf 4', Gedekte Fluit 4', Quintadeen 4', Octaaf 2', Mixtuur III-IV sterk (gedeeld), Fagot 16' (gedeeld), Trompet 8' (gedeeld).
    Bovenwerk: Prestant 8', Gedakt 8', Viola di Gamba 8', Holfluit 8', Fluit Travers 8' (discant), Gedekte Fluit 4', Fluit 2', Flageolet 1', Hobo 8', Vox Humana 8'.
    Pedaal: Aangehangen.
    Speelhulpen: Manuaalkoppel, Ventiel, Twee afsluiters.
    Samenstelling Mixtuur: C: 1' - 2/3' - 1/2'. c: 2' - 1 1/3' - 1'. c': 4' - 3 1/5' - 2 2/3' - 2'.
  • De restauratie, uitbreiding door Van Leeuwen in 1947 leverde de volgende dispositie op:
    Hoofdwerk: Prestant 16', Bourdon 16', Octaaf 8', Holpijp 8', Quintadeen 8', Octaaf 4', Fluit 4', Quint 3', Octaaf 2', Cornet V sterk (discant), Mixtuur III-IV sterk (gedeeld), Trompet 8' (gedeeld).
    Bovenwerk: Prestant 8', Gedekt 8', Viola di Gamba 8', Vox Celeste 8', Fluit 4', Nasard 3', Fluit 2', Scherp III sterk, Hobo 8', Regaal 4'.
    Pedaal: Prestant 16', Subbas 16', Octaafbas 8', Gedekt 8', Octaaf 4'.
    Speelhulpen: Manuaalkoppel, Pedaal - Hoofdwerk, Tremulant (gehele orgel).
  • Na de restauratie (herbouw) in 1975 was de dispositie als volgt:
    Hoofdwerk: Prestant 16', Octaaf 8', Roerfluit 8' (deels 1839), Octaaf 4', Fluit 4' (1839), Quint 3', Octaaf 2', Sesquialter II sterk (vanaf f), Cornet IV sterk (discant), Mixtuur IV-V-VI sterk (2'), Scherp IV sterk (1'), Trompet 8' (1936).
    Bovenwerk: Prestant 8', Holpijp 8' (1839), Quintadeen 8' (deels 1839), Viol de Gambe 8', Octaaf 4', Roerfluit 4', Nasard 3', Woudfluit 2' (deels 1839), Tertiaan II sterk, Cymbel III sterk (1/2') (1947), Hobo 8', Vox Humana 8'.
    Pedaal: Prestant 16', Subbas 16' (1839), Octaaf 8', Gedekt 8' (1839), Octaaf 4', Ruispijp III sterk (2 2/3'), Bazuin 16', Schalmei 4', Cink 2'.
Literatuur
  • Verzameling van disposities der verschillende orgels in Nederland, benevens eene korte beschrijving van het Orgel in de Groote Kerk te Rotterdam met afbeelding / M.H. van 't Kruijs. - Rotterdam : Corns. Immig, 1885. - Fotografische herdruk, uitgegeven bij Frits Knuf, Amsterdam in 1972 in de serie Bibliotheca Organologica, volume I.
  • Orgels in de "Gouden Delta" : Strijen, Ned. Herv. kerk / Bas Wijnands. - In Eilanden-Nieuws, vrijdag 3 mel 1968.
  • Kort orgelbouwnieuws. - In: Het Orgel, jrg. 70 nr. 4, april 1974.
  • Berichten : Ingebruikname orgel Strijen. - In: Het Orgel, jrg. 71 nr. 5, mei 1975.
  • Michelle Leclerc speelt orgel ingebruik in Strijen. - In: De Orgelvriend, jrg. 17 nr. 6, juni 1975.
  • Strijen's oude hart kan weer zingen! : Een wereldvermaarde Franse organiste speelt op 21 juni het vernieuwde orgel in de Dorpskerk ingebruik. - In: Eilanden-Nieuws, woensdag 17 juni 1975.
  • Vernieuwd orgel in de Dorpskerk te Strijen / W.H. Ouwehand. - In: De Orgelvriend, jrg. 17 nr. 10, oktober 1975.
  • Het orgel in de Dorpskerk te Strijen / Jan L. van den Heuvel. - In: Het Orgel, jrg. 72 nr. 4, april 1976.
  • Het orgel te Strijen herbouwd / Jan Jongepier. - In: Het Orgel, jrg. 72 nr. 4, april 1976.
  • 18 september 1976 orgelexcursie te Strijen / Henk Kwakernaat. - In: De Orgelvriend, jrg. 18 nr. 7/8, juli/augustus 1976.
  • Berichten uit de orgelwereld: Orgel Grote Kerk Strijen wordt na restauratie weer in gebruik genomen. - In: De Orgelvriend, jrg. 36 nr. 9, september 1994.
  • Het orgel in de Grote of Sint-Lambertuskerk te Strijen / Henk Kwakernaat. - In: De Orgelvriend, jrg. 36 nr. 11, november 1994.
  • Het orgel in de Grote of Sint-Lambertuskerk te Strijen (2) / Henk Kwakernaat. - In: De Orgelvriend, jrg. 36 nr. 12, december 1994.
  • Gegevens betreffende de orgelmakersfamilie Van Leeuwen te Leiden en Leiderdorp / W.D. van der Kleij. - In: De Mixtuur, nr. 80, september 1995.
  • Het historische orgel in Nederland 1819 - 1840. - Amsterdam : Stichting NIvO, 2001. - (Encyclopedie Het Historische Orgel in Nederland ; 5).
Opnamen
  • The art of organ building : Exclusively at Van den Heuvel organs / Dirk S. Donker, Jean Guillou, Naji Hàkim, Karl Maureen, Ben van Oosten, Lionel Rogg, Torvald Torén. - UM Records UMCD 9704/5 (dubbel-CD). - 1997.
  • Daniel Roth organiste titulaire de la Basilique du Sacré-Coeur de Montmarte à Paris aux grandes orgues Van den Heuvel de Strijen. - Festivo 086 (LP). - 1978.
  • Michelle LeClerc aux grandes orgues Van Den Heuvel à Ridderkerk et Strijen (Hollande). - Festivo 082 (LP). - [1977].

Foto: Piet Bron. Datering: 10 september 2016.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 10 september 2016.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 10 september 2016.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 10 september 2016.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 10 september 2016.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 10 september 2016.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 10 september 2016.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 10 september 2016.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 10 september 2016.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 10 september 2016.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 10 september 2016.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 10 september 2016.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 10 september 2016.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 10 september 2016.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 10 september 2016.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 10 september 2016.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 10 september 2016.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 10 september 2016.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 10 september 2016.
Foto: Piet Bron