Spring naar content
Ausführliche Beschreibung der vorgewählten Orgel

Bild: Michiel van 't Einde. Datering: 6 april 2015.

Bild: Michiel van 't Einde

Eenum, Nederland (Groningen) - Hervormde Kerk
Gemeinde: Loppersum
Region:Fivelingo
Adresse: IJzerbaan 7, 9913 PC, Eenum
Art der Kirche/Gebäude: Nederlands Hervormd

Beschreibung nr.: 1000849. Import Datum: 11/10/1999. Letzte Mutationen: 14/04/2015. Daten aus 2015.
Orgelnummer "Groningen Orgelland": 440.

Gebaut von: Arp Schnitger (1704)

JahrOrgelbauerOpusAktivität
1704 Arp Schnitger  Neubau
1809 Heinrich Hermann Freytag 
1845 Petrus van Oeckelen 
1891 Jan Doornbos 
1987 Orgelmakerij Reil  Restaurierung

  • Het instrument in Eenum is in 1704 gebouwd. In de negentiende eeuw werd het door Van Oeckelen gewijzigd. Het klavier is waarschijnlijk nog van Schnitger, maar het pedaal is gemaakt door Hermann Heinrich Freytag. Van Oeckelen heeft het kort octaaf opgeheven door de ontbrekende tonen te maken. Het instrument is ontworpen door Schnitger, maar uitgevoerd door Johannes Radeker. Het instrument had bij de bouw één klavier en geen pedaal. Het onderhoud werd tot 1795 uitgevoerd door Hinsz. Daarna was het in handen van H.H. Freytag. In 1845 werd het interieur van de kerk sterk gewijzigd. Van Oeckelen voerde toen ook werkzaamheden uit aan het orgel. Later werd er in 1891 nog aan gewerkt door Jan Doornbos. Het orgel is diverse keren opnieuw geschilderd.
  • In 1983 werd het orgel overgebracht naar de werkplaats van Reil in Heerde. Het werd volledig gerestaureerd, en zoveel mogelijk teruggebracht in originele staat. Het kort octaaf werd hersteld, de originele dispositie werd gereconstrueerd en de klaviatuur, windlade en mechaniek werden naar de toestand van 1809 gerestaureerd. Op 13 december 1987 is het orgel weer in gebruik genomen. Adviseur bij de restauratie was Stef Tuinstra.

Technische Daten
Manuaal10
Pedaalaangehangen
Gesamtzahl der Stimmen10
Tonumfang ManualCDEFGA-c'''
Tonumfang PedalC-d'
TastentrakturMechanisch
RegistertrakturMechanisch
Windlade(n)Sleeplade
Tonhöheca. een halve toon boven 440 Hz
TemperaturMiddentoon met 1/4-komma
Winddruck62,5 mm

Disposition
Manuaal: Holpyp 8', Praestant 4', Holpyp 4', Quint 3' - 1704/1988, Octaaf 2', Woudfluyt 2' - 1704/1988, Quint 1 1/2' - 1988, Sesquialter II sterk - 1988, Scherp IV sterk - 1988, Trompet 8' - 1704.
Pedaal: Aangehangen.
De Cis, Dis, Eis en Gis zijn een octaaf hoger aangekoppeld (vanwege het kort octaaf).
Nebenregister und Spielhilfen: Windlosser, Opliggende tremulant (naar Freytag).

Übrige dispositiondaten
Knock (1788) Manuaal: Holpyp 8', Praestant 4', Fluit 4', Quint 3', Woudfluit 2', Octaaf 2', Quint 1 1/2', Sexquialter II sterk, Scherp II sterk en Trompet 8'.
Pedaal: aangehangen.
Het instrument had een kort octaaf. De omvang was CDEFGA-c'''.
Overigens spreekt Knock abusievelijk van het orgel in Eenrum. Oorspronkelijk is de Scherp IV sterk geweest.
Mehrere dispositionen Vlak voor de restauratie in 1983 was de dispositie:
Manuaal: Holpijp 8', Praestant 8', Viola di Gamba 8', Praestant 4', Fluit 4', Octaaf 2', Bourdon 16' (discant), Trompet 8'. Tevens een vrije sleep.
Pedaal: aangehangen.
Literatur
  • Arp Schnitger (1648-1719) en zijn werk in het Groningerland / H.A. Edskes, Renske Koning, H.F.W. Kruize . - Groningen : Stichting Groningen Orgelland, 1969.
  • De nagelaten geschriften van de orgelmaker Arp Schnitger (1648-1719) : Met inleiding en commentaar van C.H. Edskes / bijeengebracht door S. Meijer, organist te Groningen. - Sneek: Boeijenga, 1968. - (Bijdragen tot de geschiedenis van het orgelmaken).
  • Arp Schnitger und seine Schule : Ein Beitrag zur Geschichte des Orgelbaues im Nord- und Ostseeküstengebiet / Gustav Fock. - Kassel [etc.] : Bärenreiter, 1974.
  • Twee interessante orgels wachten op restauratie / Maarten Seijbel. - Elburg : Stichting tot Behoud van het Nederlandse Orgel, [1977].
  • Het Groninger orgelbezit van de reformatie tot de romantiek / Frans Talstra. - Stichting Oude Groninger Kerken, Publicatie 22, november 1979.
  • Redding voor het Arp Schnitger-orgel in Eenum. - In: Publicatie Stichting Groninger Oude Kerken no. 29, april 1983.
  • Restauratie Schnitger-orgel in Eenum komt dichterbij. - In: Publicatie Stichting Groninger Oude Kerken no. 30, november 1983.
  • Historie en restauratie van het orgel in Eenum / Stef Tuinstra. - In: Groninger Kerken, jrg. 3 nr. 4, december 1986 (Orgelnummer).
  • Het orgelbezit van de Stichting Oude Groninger Kerken / Jaap Brouwer. - In: Groninger Kerken, jrg. 3 nr. 4, december 1986 (Orgelnummer).
  • Samuel Scheidt (1587-1654) 400 jaar geleden geboren - Dietrich Buxtehude (1637-1707) 350 jaar geleden geboren / Lindenberg Boeken & Muziek (excursie). - In: De Orgelvriend, jrg. 29 nr. 5, mei 1987. - Beknopte informatie over de orgels in Krewerd, Eenum, Godlinze en Zeerijp.
  • De orgels van Eenum en Godlinze: de rijkdom van Groningerland : Zoete scherpte en gevoelige expressiviteit. - In: Groninger Kerken, jrg. 5 nr. 1, maart 1988.
  • Twee Schnitger-orgels gerehabiliteerd / Stef Tuinstra. - In: Het Orgel, jrg. 85 nr. 4, april 1989.
  • Schnitger-orgels van Eenum en Godlinze gerestaureerd / Jan Jongepier. - In: Het Orgel, jrg. 85 nr. 4, april 1989.
  • Het historische orgel in Nederland 1479 - 1725 / dr. Hans van Nieuwkoop (eindred.). - Amsterdam : Stichting NIvO, 1997. - (Encyclopedie Het Historische Orgel in Nederland ; 1).
  • Het Groninger orgelbezit van Adorp tot Zijldijk : deel V Fivelingo / Jaap Brouwer, Dirk Molenaar, Adolph Rots, Frans Talstra, Victor Timmer. - Leens : Stichting Groningen Orgelland, 1998. - (Publicatie van de Stichting Groningen Orgelland ; 21).
  • 350 jaar Arp Schnitger. - Leens : Stichting Groningen Orgelland, 1998. - Publicatie nr. 24.
  • Arp Schnitger en zijn werk : Fotoboek met de bewaard gebleven orgels en orgelfronten van Arp Schnitger / Cornelius H. Edskes, Harald Vogel [red.]. - Bremen : Verlag H.M. Hauschild, 2009.
Aufnahmen
  • Orgelhistorie in Groningen / Okke Dijkhuizen, Peter Westerbrink, Margreet Prinsen, Stef Tuinstra, Theo Jellema en Erwin Wiersinga. - Syncoop Produkties 5751 CD 114 (cassette met 3 CD's). - 1990. - Uitgave van de EO en de Stichting Groningen Orgelland.
  • Arp Schnitger in Groningen / Stef Tuinstra (Eenum) en Harald Vogel (Godlinze). - Lindenberg LBCD 12. - 1989.
Weblinks http://www.arpschnitger.nl/nl/seenuma.html (12/03/2012)
http://www.orgelsite.nl/kerken9/eenum.htm (12/03/2012)

Bild: Michiel van 't Einde. Datering: 6 april 2015.
Bild: Michiel van 't Einde
Bild: Piet Bron. Datering: 11 mei 2002.
Bild: Piet Bron
Bild: Janco Schout. Datering: 9 mei 2009.
Bild: Janco Schout
Bild: Michiel van 't Einde. Datering: 6 april 2015.
Bild: Michiel van 't Einde
Bild: Michiel van 't Einde. Datering: 6 april 2015.
Bild: Michiel van 't Einde
Bild: Michiel van 't Einde. Datering: 6 april 2015.
Bild: Michiel van 't Einde
Bild: Janco Schout. Datering: 9 mei 2009.
Bild: Janco Schout
Bild: Janco Schout. Datering: 9 mei 2009.
Bild: Janco Schout
Bild: Piet Bron. Datering: 11 mei 2002.
Bild: Piet Bron
Bild: Janco Schout. Datering: 9 mei 2009.
Bild: Janco Schout
Bild: Janco Schout. Datering: 9 mei 2009.
Bild: Janco Schout
Bild: Janco Schout. Datering: 9 mei 2009.
Bild: Janco Schout
Bild: Michiel van 't Einde. Datering: 6 april 2015.
Bild: Michiel van 't Einde